İnternet Kültürü

Yahoo Ne Demek? Yahoo İsminin Anlamı ve Kökeni

Yahoo ne demek ve adı nereden geliyor? Jonathan Swift’in Gulliver’in Gezileri’nden Jerry Yang ve David Filo’ya uzanan Yahoo isminin ilginç hikayesini öğrenin.

Yahoo kelimesi, günlük İngilizcede kaba, görgüsüz veya kültürsüz kişi anlamında kullanılabilir. Kelimenin kökeni ise Yahoo internet şirketinden çok daha eskiye, Jonathan Swift’in 1726’da yayımlanan Gulliver’in Gezileri romanına dayanır. Yahoo’nun kurucuları Jerry Yang ve David Filo da şirketlerinin adını seçerken kelimenin bu alışılmadık anlamını özellikle beğendiklerini anlatmıştır.

Yahoo için sıkça verilen “Yet Another Hierarchical Officious Oracle” açılımı da gerçektir ancak şirket adı başlangıçta bu cümlenin baş harflerinden oluşturulmuş değildir. Bu ifade, Yahoo adı seçildikten sonra kelimeye uydurulan esprili bir backronym olarak ortaya çıkmıştır.

Yahoo kelime anlamı nedir?

İngilizcede yahoo sözcüğü kaba, görgüsüz, medeniyetsiz veya kültürsüz bir kişiyi tanımlamak için kullanılabilir.

Bu anlamın kökeni İngiliz-İrlandalı yazar Jonathan Swift’in 1726 tarihli Gulliver’s Travels (Gulliver’in Gezileri) romanına uzanır.

Romandaki Yahoos, insana benzeyen fakat kaba, saldırgan ve ilkel davranışlarıyla tasvir edilen yaratıklardır. Kelime zaman içinde İngilizcede bu özelliklere sahip kişiler için kullanılan bir isim haline geldi.

Dolayısıyla Yahoo internet sitesinin adı ortaya çıkmadan yaklaşık 270 yıl önce “yahoo” kelimesi zaten İngilizcede bulunuyordu.

Yahoo ismi nereden geliyor?

Yahoo’nun kurucuları Jerry Yang ve David Filo, Stanford Üniversitesi’nde elektrik mühendisliği alanında lisansüstü öğrencisiyken internette ilgilerini çeken siteleri kategoriler halinde toplamaya başladı.

Oluşturdukları internet dizininin ilk adı:

Jerry and David's Guide to the World Wide Web

yani kabaca:

Jerry ve David'in World Wide Web Rehberi

şeklindeydi.

Proje büyüdükçe daha kısa ve akılda kalıcı bir isim aramaya başladılar. Yang ve Filo, Yahoo kelimesinin “rude, unsophisticated, uncouth” yani kaba, sofistike olmayan ve görgüsüz kişi çağrışımını eğlenceli buldukları için bu ismi seçti.

Başka bir ifadeyle şirketin adı teknik bir bilgisayar teriminden değil, edebiyattan gelen eski bir İngilizce kelimeden doğdu.

Yahoo’nun kurucusu Jerry Lang mı Jerry Yang mı?

Yahoo’nun kurucusunun adı Jerry Yang‘dır. Eski bazı Türkçe içeriklerde görülen “Jerry Lang” ifadesi yanlıştır.

Yahoo’nun iki kurucusu:

  • Jerry Yang
  • David Filo

olarak bilinir.

İkili projeyi 1994 yılında Stanford Üniversitesi’nde geliştirmeye başladı.

Yahoo ne zaman kuruldu?

Yahoo’nun kökeni Ocak 1994‘e dayanır. Jerry Yang ve David Filo bu dönemde internet sitelerini kategorilere ayıran rehberlerini oluşturmaya başladı.

Projenin adı birkaç ay sonra Yahoo olarak değiştirildi.

Yahoo şirketi ise 2 Mart 1995 tarihinde resmen kuruldu. Bu nedenle Yahoo’nun başlangıcı için hem 1994 hem de 1995 tarihlerini görmek mümkündür:

  • 1994: Web dizininin ortaya çıkışı
  • 1995: Yahoo şirketinin resmen kurulması

Yahoo başlangıçta arama motoru muydu?

Bugünkü anlamıyla hayır. Yahoo başlangıçta interneti otomatik olarak tarayan modern bir arama motorundan ziyade insanlar tarafından düzenlenen bir web dizini olarak çalışıyordu.

İnternet siteleri konu başlıklarına ve alt kategorilere ayrılıyordu. Kullanıcılar örneğin bilgisayarlar, eğlence veya bilim gibi kategoriler arasında dolaşarak web sitelerini bulabiliyordu.

Bu yapı Yahoo adının sonradan ortaya çıkan “Hierarchical” yani hiyerarşik ifadesiyle de uyumluydu.

Yahoo bir kısaltma mı?

Yahoo ismi esas olarak bir kısaltmadan türemedi. Kurucular önce Yahoo kelimesini seçti, ardından isme uygun esprili bir açılım kullandı.

En yaygın açılım şöyledir:

Yet Another Hierarchical Officious Oracle

Baş harfleri bir araya getirildiğinde:

Y A H O O

elde edilir.

Ancak bu tür açılımlara backronym denir. Normal bir acronym’de önce uzun ifade vardır ve baş harflerinden kısa isim üretilir. Backronym’de ise mevcut bir kelimeye sonradan baş harfleri uyacak bir ifade oluşturulur.

Yet Another Hierarchical Officious Oracle ne demek?

İfadenin yaklaşık Türkçe karşılığı:

Bir Başka Hiyerarşik İşgüzar Bilgi Kaynağı

şeklinde verilebilir.

Buradaki kelimelerin Yahoo’nun ilk çalışma biçimiyle esprili bağlantıları vardır:

  • Yet Another: “Bir tane daha” anlamında, teknoloji dünyasında esprili bir kullanım.
  • Hierarchical: Sitelerin kategori ve alt kategoriler halinde hiyerarşik biçimde düzenlenmesini ifade eder.
  • Officious: Gereğinden fazla yardım etmeye çalışan veya işgüzar anlamına gelebilir.
  • Oracle: Bilgi veya cevap kaynağı anlamında kullanılmıştır.

Ancak bu açıklamanın şirket adının gerçek etimolojik kökeni olmadığını tekrar belirtmek gerekir.

Yahoo adı Gulliver’in Gezileri’nden mi geliyor?

Evet. Yahoo kelimesinin tarihsel kökeni Jonathan Swift’in Gulliver’in Gezileri eserindeki Yahoos adlı yaratıklardır.

Romanın Houyhnhnms bölümünde Yahoos insan biçimine benzeyen ancak kaba ve ilkel özellikleriyle tanımlanan varlıklardır.

Kelime daha sonra İngilizce söz varlığına girerek kaba veya görgüsüz kişi anlamında kullanılmaya başladı.

Jerry Yang ve David Filo da ismi bu anlamını sevdikleri için seçtiklerini belirtmiştir.

Yahoo’nun ünlem işareti nereden geliyor?

Yahoo uzun yıllar boyunca logosunda ve marka adında:

Yahoo!

şeklinde ünlem işareti kullandı.

Şirketin kendi tarih anlatımına göre Yahoo adı seçildiğinde kelime farklı ürünlerde daha önce kullanılmıştı. Marka adını ayırt etmeye yardımcı olması amacıyla ünlem işareti eklendi.

Ünlem işareti aynı zamanda markanın enerjik ve eğlenceli kimliğiyle özdeşleşti. Yahoo’nun meşhur yodel sesi de yıllarca bu marka kimliğinin önemli parçalarından biri oldu.

Yahoo adı nasıl telaffuz edilir?

Yahoo İngilizcede yaklaşık olarak:

Yaa-huu

şeklinde telaffuz edilir.

Türkçedeki yaygın “Yahu” söyleyişine oldukça yakın duyulur ancak Türkçedeki “yahu” sözüyle Yahoo markasının kökeni arasında etimolojik bir bağlantı yoktur.

Türkçedeki “yahu” ile Yahoo aynı şey mi?

Hayır. Yazılış ve telaffuz benzerliği tesadüfidir.

Türkçedeki “yahu” seslenme veya şaşırma ifadesi olarak kullanılır. İngilizcedeki “Yahoo” ise Jonathan Swift’in yarattığı Yahoos karakterlerinden türemiştir.

Yahoo şirketinin adı da İngilizce kelimenin bu tarihinden gelir.

Yahoo’nun ilk amacı neydi?

1990’ların başındaki World Wide Web bugünkünden çok daha küçüktü ancak yeni web sitelerinin sayısı hızla artıyordu. Kullanıcıların ilginç siteleri bulabilmesi giderek zorlaşıyordu.

Yang ve Filo’nun rehberi bu soruna basit bir çözüm sunuyordu: web sitelerini insanlar tarafından seçilmiş kategoriler halinde düzenlemek.

Yahoo kısa sürede büyüyerek yalnızca bir web dizini olmaktan çıktı ve zaman içinde:

  • Arama
  • E-posta
  • Haber
  • Finans
  • Spor
  • Gruplar
  • Mesajlaşma

gibi çok sayıda internet hizmetini aynı portal altında toplamaya başladı.

Yahoo isminin gerçek anlamı ne?

Yahoo isminin hikayesini üç noktada özetlemek mümkün:

  • Kelimenin kökeni: Jonathan Swift’in 1726 tarihli Gulliver’in Gezileri romanındaki kaba ve ilkel Yahoos karakterleri.
  • Şirket adının seçilme nedeni: Jerry Yang ve David Filo’nun kelimenin kaba, görgüsüz ve sofistike olmayan anlamını eğlenceli bulması.
  • “Yet Another Hierarchical Officious Oracle”: İsim seçildikten sonra oluşturulmuş esprili bir backronym.

Dolayısıyla Yahoo kelimesi aslında “Yet Another Hierarchical Officious Oracle” cümlesinin baş harflerinden doğmadı. Kelime yaklaşık üç asırdır var olan edebi bir kökene sahipti; teknoloji dünyasındaki meşhur açılım ise Yahoo adı seçildikten sonra oluşturuldu.