HDMI 2.0 ile HDMI 1.4 Arasındaki Farklar Nelerdir?

HDMI 2.0 ile HDMI 1.4 arasındaki en önemli fark, destekledikleri veri aktarım kapasitesi ve 4K görüntü yenileme hızıdır. HDMI 1.4, 4K çözünürlükte 30 Hz’e kadar görüntü aktarabilirken HDMI 2.0, 4K çözünürlükte 60 Hz desteği sunar. Ayrıca HDMI 2.0’ın 18 Gbps bant genişliği, HDMI 1.4’ün 10,2 Gbps kapasitesinden belirgin şekilde yüksektir. Bu fark özellikle 4K televizyonlarda, oyun konsollarında ve yüksek çözünürlüklü bilgisayar monitörlerinde önem kazanır.

HDMI 2.0, 4 Eylül 2013 tarihinde duyuruldu. Yeni standart, önceki HDMI bağlantılarıyla geriye dönük uyumluluğunu korurken daha yüksek çözünürlük, yenileme hızı ve gelişmiş ses özellikleri için gerekli veri kapasitesini artırdı. Ancak HDMI 2.0 kullanmak için her zaman yeni bir kablo satın almak veya mevcut televizyonu değiştirmek gerekmez. Önemli olan bağlantının iki ucundaki cihazların ve kullanılan kablonun istenen görüntü biçimini desteklemesidir.

HDMI 1.4 ve HDMI 2.0 özellik karşılaştırması

İki HDMI sürümü arasındaki temel teknik farklar aşağıdaki tabloda görülebilir.

Tablodaki değerler standartların teknik kapasitesini gösterir. Bir televizyonun, monitörün veya ekran kartının HDMI 2.0 bağlantısına sahip olması, listedeki her özelliği mutlaka desteklediği anlamına gelmez. Gerçek kullanılabilirlik cihazların teknik özelliklerine bağlıdır.

HDMI 2.0 ve HDMI 1.4 arasındaki bant genişliği farkı

HDMI 1.4, saniyede en fazla 10,2 gigabit veri aktarım kapasitesine sahiptir. HDMI 2.0 ise bu değeri 18 Gbps seviyesine çıkarır. Böylece HDMI 2.0, yaklaşık yüzde 76 daha yüksek aktarım kapasitesi sunar.

Bant genişliği, aynı anda iletilebilen görüntü ve ses verisinin miktarını belirler. Çözünürlük, yenileme hızı ve renk derinliği yükseldikçe daha fazla bant genişliğine ihtiyaç duyulur.

Örneğin 1920 × 1080 çözünürlükte 60 Hz görüntü aktarmak, 3840 × 2160 çözünürlükte 60 Hz görüntü aktarmaktan çok daha az veri gerektirir. HDMI 2.0’ın geliştirilmesindeki temel amaçlardan biri, 4K çözünürlükte daha yüksek kare hızlarını mümkün hale getirmekti.

Buradaki 18 Gbps değeri bağlantının ham aktarım kapasitesidir. Kodlama ve diğer iletim yükleri nedeniyle tamamı doğrudan görüntü verisi için kullanılamaz.

HDMI 1.4 ile 4K 60 Hz görüntü alınır mı?

Hayır, HDMI 1.4 standardı normal 4K UHD görüntüyü 60 Hz yenileme hızında aktarmak için yeterli bant genişliğine sahip değildir. HDMI 1.4, 3840 × 2160 çözünürlükte 24, 25 ve 30 Hz görüntü biçimlerini destekler. Sinema odaklı 4096 × 2160 çözünürlükte ise 24 Hz desteği bulunur.

Bu değerler film izlemek için her zaman önemli bir sorun oluşturmaz. Sinema filmlerinin büyük bölümü 24 kare/saniye olarak hazırlanır. Bu nedenle HDMI 1.4 bağlantısı üzerinden 4K 24 Hz film görüntüsü aktarılabilir.

Ancak oyun oynarken, masaüstünde çalışırken veya yüksek kare hızlı video izlerken 30 Hz ile 60 Hz arasındaki fark çok daha belirgin hale gelir.

HDMI 2.0 ile 4K 60 Hz ne avantaj sağlar?

HDMI 2.0 bağlantısı, uygun cihazlarda 3840 × 2160 çözünürlükte 60 Hz görüntü aktarabilir. Bu özellik, özellikle bilgisayar oyuncuları ve 4K monitör kullanıcıları için önemli bir avantajdır.

60 Hz yenileme hızında ekran saniyede 60 kez güncellenebilir. 30 Hz’de ise bu sayı 30’dur. Dolayısıyla 60 Hz, hareketli görüntülerin daha akıcı görünmesini ve fare imlecinin masaüstünde daha doğal hareket etmesini sağlayabilir.

Ancak monitörün 60 Hz desteği tek başına oyunun 60 FPS çalışacağını garanti etmez. Ekran kartının da oyunu bu kare hızında işleyebilmesi gerekir. Yenileme hızı ve oyun performansı arasındaki ilişkiyi daha ayrıntılı anlamak için monitör Hz ayarları rehberini inceleyebilirsiniz.

HDMI 2.0 ile HDMI 1.4 arasında renk derinliği farkı

HDMI sürümleri karşılaştırılırken çoğu zaman yalnızca çözünürlük ve yenileme hızına odaklanılır. Oysa renk derinliği ve renk örnekleme biçimi de bağlantının ihtiyaç duyduğu veri miktarını doğrudan etkiler.

Renk derinliği, görüntüdeki her renk kanalının kaç farklı seviyede ifade edilebileceğini belirler. Yaygın RGB görüntü biçimlerinde:

• 8-bit: Her renk kanalı için 256 seviye ve toplam yaklaşık 16,7 milyon renk kombinasyonu.
• 10-bit: Her renk kanalı için 1.024 seviye ve toplam yaklaşık 1,07 milyar renk kombinasyonu.
• 12-bit: Her renk kanalı için 4.096 seviye ve toplam yaklaşık 68,7 milyar renk kombinasyonu.

Daha yüksek renk derinliği, özellikle yumuşak renk geçişlerinde bantlaşmanın azalmasına yardımcı olabilir. Ancak görüntüdeki gerçek fark, içerik, ekran paneli ve diğer görüntü işleme özelliklerine de bağlıdır.

HDMI 1.4’ün yalnızca 8-bit renk desteklediği düşüncesi doğru değildir. Önceki HDMI standartlarında da daha yüksek renk derinliği seçenekleri bulunuyordu. Asıl sınırlama, çözünürlük ve yenileme hızı arttığında gerekli bant genişliğinin karşılanamamasıdır.

HDMI 2.0, 4K 60 Hz’de 10-bit ve 12-bit destekler mi?

HDMI 2.0, 4K 60 Hz görüntüyü RGB veya YCbCr 4:4:4 biçiminde 8-bit renk derinliğiyle aktarabilir. Ancak aynı çözünürlük ve yenileme hızında 10-bit ya da 12-bit renk derinliği için renk örneklemesinde belirli sınırlamalar uygulanması gerekir.

Bu noktada 4:4:4, 4:2:2 ve 4:2:0 ifadeleri önem kazanır:

• 4:4:4: Renk bilgilerinin tam çözünürlükte aktarıldığı biçimdir. Özellikle bilgisayar masaüstünde ve küçük yazılarda önemlidir.
• 4:2:2: Yatay renk bilgisi azaltılarak aktarım için gereken veri miktarı düşürülür.
• 4:2:0: Renk bilgisi daha fazla azaltılır. Video içeriklerinde yaygın olarak kullanılır.

HDMI 2.0 üzerinden 4K 60 Hz 10-bit veya 12-bit görüntü aktarılırken cihazın desteklediği 4:2:2 ya da 4:2:0 gibi renk örnekleme biçimlerinin kullanılması gerekebilir. Dolayısıyla HDMI 2.0’ın her koşulda 4K 60 Hz, 12-bit ve 4:4:4 görüntüyü birlikte sunabildiği söylenemez.

HDMI 1.4 ve HDMI 2.0 HDR destekler mi?

HDR (High Dynamic Range), görüntülerde parlak ve karanlık bölgelerin daha geniş bir aralıkta temsil edilmesini sağlayan teknolojidir. HDR yalnızca renk sayısını artırmakla ilgili değildir; parlaklık, kontrast, renk hacmi ve görüntüye ait ek bilgiler de önem taşır.

HDMI 2.0’ın 2013 yılında yayımlanan ilk sürümünde günümüzde kullanılan standart HDR metadata desteği bulunmuyordu. Bu özellik, Nisan 2015’te duyurulan HDMI 2.0a ile eklendi.

HDMI 2.0b kapsamında ise HLG (Hybrid Log-Gamma) HDR aktarımı da desteklenebilir hale geldi.

HDMI 1.4 standardında modern HDR metadata aktarımı için yerleşik destek bulunmaz. Bu nedenle HDR10 gibi görüntü biçimlerini kullanmak isteyenlerin televizyon, medya oynatıcı ve bağlantı özelliklerini birlikte değerlendirmesi gerekir.

Bir cihazın HDMI 2.0 bağlantısına sahip olması da otomatik olarak HDR desteklediği anlamına gelmez. HDR görüntü için kaynak cihazın, ekranın ve ilgili sinyal biçiminin uyumlu olması gerekir.

HDMI 2.0 ses kalitesinde ne değiştiriyor?

HDMI 1.4, sekiz kanala kadar dijital ses aktarımını destekler. HDMI 2.0 ile bu sayı 32 kanala kadar yükseltildi. Ayrıca HDMI 2.0, daha yüksek ses örnekleme frekansları ve dört ayrı ses akışının eş zamanlı aktarılması gibi özellikler getirdi.

HDMI 2.0’ın tanımladığı yenilikler arasında görüntü ile ses arasındaki zamanlama farkını azaltmayı amaçlayan dinamik otomatik dudak senkronizasyonu da bulunur.

Bununla birlikte daha yüksek ses kanalı kapasitesi, her HDMI 2.0 cihazının daha iyi ses verdiği anlamına gelmez. Kullanılan ses biçimi, kaynak cihaz, televizyon ve ses sistemi belirleyicidir.

ARC (Audio Return Channel) özelliği HDMI 1.4 ile tanıtılmıştır ve HDMI 2.0’da da kullanılabilir. Daha gelişmiş eARC özelliği ise HDMI 2.1 ailesiyle ilişkilidir. Bu nedenle HDMI 2.0 ile eARC aynı özellik olarak değerlendirilmemelidir.

HDMI 2.0 aynı ekrana iki görüntü gönderebilir mi?

HDMI 2.0 standardının daha az bilinen özelliklerinden biri, aynı ekrana iki ayrı video akışının iletilmesini desteklemesidir. Bu özellik, uygun görüntüleme sistemleriyle iki farklı içeriğin aynı ekran üzerinden sunulmasına yönelik senaryolar için tasarlanmıştır.

Örneğin uyumlu bir sistemde iki kişinin farklı görüntüler izlemesi veya özel gözlüklerle farklı içeriklerin ayrıştırılması mümkündür. Geçmişte bazı televizyon üreticileri buna benzer çift görüntüleme teknolojileri geliştirdi.

Ancak bu özellik HDMI 2.0 bağlantısına sahip bütün televizyonlarda otomatik olarak çalışmaz. Ekranın ve kaynak cihazın gerekli çoklu video akışı özelliklerini ayrıca desteklemesi gerekir.

HDMI 1.4 kablosu HDMI 2.0 cihazda çalışır mı?

Evet, HDMI 1.4 döneminde kullanılan bir HDMI kablosu HDMI 2.0 bağlantısına sahip cihazlarda çalışabilir. HDMI 2.0 için farklı bir standart HDMI bağlantı şekli geliştirilmedi. HDMI 2.0, önceki HDMI sürümleriyle geriye dönük uyumludur.

Ancak bir kablonun görüntü vermesi, HDMI 2.0’ın bütün bant genişliğini sorunsuz taşıyabildiğini göstermez.

Örneğin eski bir High Speed HDMI kablosu 4K 60 Hz görüntüyü aktarabilirken başka bir kablo aynı koşullarda görüntü kesilmesi, sinyal kaybı veya ekranın daha düşük yenileme hızına geçmesi gibi sorunlara neden olabilir.

4K 60 Hz ve 18 Gbps seviyesinde güvenilir bağlantı için Premium High Speed HDMI Cable sertifikasına sahip kablolar tercih edilebilir. Bu kablolar gerekli bant genişliği açısından test edilir.

HDMI kablolarında resmî ürün sınıflandırması yalnızca sürüm numarasına dayanmaz. Bu nedenle piyasada karşılaşılan “HDMI 2.0 kablosu” ifadesinden ziyade kablonun desteklediği bant genişliğine ve sertifika sınıfına bakmak daha doğru olur.

HDMI 2.0 cihazı HDMI 1.4 televizyona bağlanır mı?

Evet. HDMI 2.0 çıkışına sahip bir cihaz, HDMI 1.4 girişli bir televizyona bağlanabilir. Ancak bağlantıda kullanılabilecek görüntü biçimleri her iki cihazın ortak desteklediği özelliklerle sınırlanır.

Örneğin HDMI 2.0 çıkışlı bir bilgisayarı HDMI 1.4 girişli 4K televizyona bağladığınızda 4K 60 Hz yerine 4K 30 Hz veya televizyonun desteklediği başka bir görüntü modu kullanılabilir.

Aynı şekilde HDMI 1.4 çıkışlı bir bilgisayarın HDMI 2.0 girişli monitöre bağlanması, bilgisayara otomatik olarak 4K 60 Hz kapasitesi kazandırmaz.

HDMI bağlantısının gerçek performansını belirleyen unsurlar arasında ekran kartı çıkışı, monitör veya televizyon girişi, kullanılan kablo ve cihazların desteklediği görüntü biçimleri bulunur. Diğer görüntü bağlantılarıyla ilgili karşılaştırma için HDMI, DisplayPort, DVI ve VGA bağlantılarının farklarını ele alan rehberimiz de yardımcı olabilir.

Oyun için HDMI 1.4 mü, HDMI 2.0 mı daha iyi?

İki standart arasında seçim yapılıyorsa HDMI 2.0, özellikle 4K çözünürlükte oyun oynayanlar için daha avantajlıdır. Çünkü HDMI 1.4’ün 4K 30 Hz sınırı, yüksek kare hızlarında görüntü almak isteyen oyuncular için önemli bir kısıtlamadır.

HDMI 2.0 ile uygun bilgisayar, monitör veya televizyonda 4K 60 Hz görüntü kullanılabilir. Full HD çözünürlükte ise desteklenen yenileme hızı cihazın özelliklerine göre daha yüksek olabilir.

Bununla birlikte 4K 120 Hz, HDMI 2.0’ın standart 18 Gbps bağlantısıyla sunduğu temel görüntü biçimlerinden biri değildir. Bu seviyede yüksek yenileme hızları ve gelişmiş görüntü özellikleri için HDMI 2.1 sınıfındaki uygun bağlantılar daha avantajlıdır.

HDMI 1.4 mü, HDMI 2.0 mı tercih edilmeli?

HDMI 1.4 ile HDMI 2.0 arasındaki tercih, kullanacağınız ekranın çözünürlüğüne ve yenileme hızına bağlıdır. Full HD 60 Hz görüntü kullanan bir sistemde HDMI 1.4 çoğu zaman yeterli olabilir. Ancak 4K monitör, televizyon veya oyun sistemi kullanıyorsanız HDMI 2.0’ın sağladığı bant genişliği önemli bir avantaj oluşturur.

Özellikle 4K 60 Hz görüntü, gelişmiş renk biçimleri ve uyumlu HDR özellikleri isteyen kullanıcılar için HDMI 2.0, HDMI 1.4’e göre daha geniş teknik olanaklar sunar. Yine de HDMI 2.0 günümüzde en yeni HDMI standardı değildir ve 4K 120 Hz gibi daha yüksek görüntü taleplerini karşılamak için daha yeni bağlantı teknolojileri gerekebilir.

Sonuç olarak iki standart arasındaki temel fark yalnızca daha yüksek çözünürlük değildir. HDMI 2.0’ın asıl avantajı, artan bant genişliği sayesinde 4K görüntünün daha yüksek yenileme hızlarında ve daha fazla görüntü biçimi seçeneğiyle aktarılabilmesidir. Mevcut cihazlarınız ihtiyacınız olan çözünürlük ve yenileme hızını karşılıyorsa yalnızca HDMI sürümü nedeniyle donanım değiştirmeniz gerekmez.